A conservación da nosa biodiversidade non só se basea en protexer especies de forma xenérica, senón tamén en salvagardar aqueles exemplares únicos que, polas súas características extraordinarias, se converteron en auténticas reliquias botánicas. Hoxe falámosvos do Catálogo Galego de Árbores Senlleiras, unha ferramenta vital para protexer o noso patrimonio natural.
Que fai que unha árbore sexa considerada «senlleira»?
Para que unha árbore ou unha formación arbórea (xa sexa autóctona ou foránea, de propiedade pública ou privada) reciba esta distinción, debe posuír unhas particularidades excepcionais que a fagan merecedora de respecto e protección. Falamos de exemplares que subsistiron aos rigores do tempo e destacan polo seu tamaño, idade, rareza, beleza ou a súa profunda significación histórica e cultural.
Os criterios para entrar neste catálogo
A Xunta de Galicia, a través do Decreto 67/2007 (modificado en 2015), regula este catálogo baseándose nuns criterios de selección moi rigorosos:
-
Criterios dendrométricos: Tense en conta o tamaño colosal do exemplar, como a súa altura total, o grosor do tronco, o diámetro da copa ou a súa avanzada idade.
-
Criterios biolóxicos e ecolóxicos: Valórase a rareza da árbore na bisbarra, se se atopa no límite da súa distribución natural, se ten un porte inusual para a súa especie ou se forma parte dun hábitat excepcional.
-
Criterios estéticos: A espectacularidade, a beleza do seu porte ou a súa coloración especial.
-
Criterios históricos e tradicionais: Aquelas árbores que son testemuñas mudas da historia, asociadas a feitos relevantes, tradicións locais ou situadas xunto a edificios históricos.
-
Criterios de situación: Exemplares que forman parte dunha paisaxe sobresaínte ou que medran en lugares insólitos.
Que implica estar no Catálogo?
Unha vez unha árbore é declarada senlleira, queda protexida para todos os efectos legais. Isto significa que:
-
Queda totalmente prohibida calquera acción que afecte á súa integridade, saúde ou aparencia.
-
O seu contorno máis inmediato tamén queda protexido.
-
Calquera proxecto que poida supor unha ameaza para estes exemplares require dunha autorización administrativa previa da Dirección Xeral de Patrimonio Natural.
-
Os propietarios destes exemplares poden contar con axudas oficiais e plans de xestión para asegurar o seu coidado e conservación.
Pódese solicitar a catalogación dunha nova árbore?
Si! Aínda que é un catálogo reservado só para exemplares verdadeiramente salientables, os propietarios das árbores, as administracións, os centros de investigación ou as asociacións de protección da natureza poden propoñer novos candidatos.
Para iso, deben asegurarse de que a árbore cumpre cos esixentes valores mencionados e presentar a solicitude (modelo MT804A) acompañada dunha memoria xustificativa que acredite a súa condición de senlleira.
Castiñeiros incluidos no Catálogo (xullo 2026) – LIGAZÓNS:
- Listado en PDF
- Descargar Cartografía KMZ en arquivo ZIP (para Google Earth, Orux Maps, IGN Mapas de España, etc… )
