Autor: Domingo González Lorenzo
Ingredientes (para 6 persoas)
Para a letria
1 l de leite
150 g de azucre
125 g de fideo fino (cabelo de anxo)
1 rama de canela ou 1 vaíña de vainilla
A pel de 1 limón (sen a parte branca)
1 pizca de sal
Para o toffee de castañas
50 g de manteiga
100 g de azucre
200 g de castañas cocidas
200 ml de nata líquida (35 % M.G.)
Para a compota de mazá
2 mazás reineta
125 g de azucre
300 ml de auga
Elaboración da letria castrexa
Nunha cazola ampla poñemos o leite xunto coa pel do limón e a rama de canela ou a vaíña de vainilla (podes escoller un aroma ou outro, ao teu gusto).
Levamos ao lume medio e, en canto comece a ferver, retiramos do lume e deixamos infusionar uns 15 minutos.
Pasado este tempo, retiramos os aromatizantes e volvemos poñer o leite ao lume. Engadimos unha pizca de sal (un pequeno truco que potencia o sabor dos sobremesas), incorporamos o azucre e removemos ata que se disolva por completo.
Engadimos o fideo fino e cociñamos a lume medio-baixo durante uns 20–25 minutos, removendo con frecuencia para evitar que se pegue, ata que o leite reduza e a letria adquira unha textura cremosa.
Retiramos do lume e deixamos arrefriar. Xa está lista para servir.
Un pouco de historia
A letria castrexa é un sobremesa moi antiga, tradicional tanto da raia portuguesa como da raia galega, especialmente na zona do Xurés.
Trátase dunha elaboración semellante ao arroz con leite, pero feita con fideos, debido á dificultade que existía antigamente para acceder ao arroz, xa que non se cultivaba nin en Galicia nin en Portugal.
Noutras épocas cociñábase con ingredientes de proximidade e con produtos elaborados que si chegaban ás casas, como a pasta, que non deixa de ser fariña e auga.
Era unha forma sinxela e deliciosa de preparar un sobremesa caseiro en datas nas que a familia se xuntaba.
Elaboración do toffee de castañas
Cocemos as castañas se son frescas (uns 15 minutos) e pelámolas. Se xa están cocidas e peladas, chega con quentalas lixeiramente.
Reservamos algunhas enteiras para a decoración e trituramos o resto cun garfo ou cun procesador ata obter unha crema.
Nunha tixola ou cazola ampla, quentamos o azucre con unhas pingas de auga ata obter un caramelo de cor rubio escuro (con moita precaución, xa que o caramelo alcanza altas temperaturas).
Engadimos a nata pouco a pouco, sen deixar de remover, e cociñamos uns 5 minutos ata que se integre ben.
Incorporamos a crema de castañas e a manteiga, mesturamos ata obter unha salsa homoxénea, retiramos do lume e reservamos.
Elaboración da compota de mazá reineta
A mazá reineta achega un equilibrio perfecto entre dozura e acidez, aínda que podes empregar outra variedade se o prefires.
Pelamos as mazás, retiramos o corazón e cortámolas en anacos. Poñémolas a cocer nunha cazola coa auga e o azucre durante uns 15 minutos, ata que estean ben brandas.
Trituramos ou deixamos a compota con anacos pequenos, segundo a textura desexada.
Empratado final
Nun prato amplo e bonito colocamos unha ración de letria, axudándonos con dúas culleres.
Engadimos unhas culleradas de compota de mazá reineta, colocamos algunhas castañas cocidas e napamos xenerosamente co toffee de castañas.
O resto do toffee pódese servir nunha salseira para que cada comensal se sirva ao seu gusto.
